AGJENDA ZHVILLIMOR E KOMUNËS SË RAHOVECIT<br />1.1. VEÇORITË FIZIKE DHE DEMOGRAFIKE<br />të TERRITORIT të KOMUNËS së RAHOVECIT<br />Pozita gjeografike<br />Komuna e Rahovecit shtrihet në jug-perëndim të Kosovës. Territori i Komunës së Rahovecit kufizohen<br />në Veri me Komunën e Klinës, Veri-Lindje me Malishevën, Lindje me Suharekën, perëndim me<br />Gjakovën dhe Jug me Prizrenin.<br />Largësia2me qëndrën regjionale- Prizrenin është 32 km, Gjakovën 22 km, Malishevën 16 km, Suharekën<br />18 km dhe me Prishtinën 64 km. Terësia territoriale e Komunës së Rahovecit ka një sipërfaqe prej 278,1<br />km ² (27,810ha, 30 ari dhe 34 m²) që paraqet rreth 2.56 % te territorit te Kosovës. Ky territor shtrihet<br />ne pjesën qëndrore dhe jugore të rrafshit të Dugagjinit ne nje lartesi mesatare mbidetare rreth 550 m;<br />dhe është i ndarë në tre mikro-regjione: 80,6 km² (ose 29.17%) rafshire-luginore me lartesi mbitetare<br />310-350 m; 162,2 km² (58.7%) terren kodrinor me një lartësi mbidetare nga 350 në 600 m dhe; 33,5 km²<br />(ose 12.13 %) terren malor me një lartesi mbidetare nga 600 në 1039 m.<br />Karakteristika klimaterike<br />Ne territorin e Komunës së Rahovecit mbizotëron klimë kontinentale me ndikim mesdhetar. Reshjet<br />vjetore në Rahovec arrijnë në 765mm dhe temperatura mesatare e ajrit është 11.8 C. Muaji me i nxehtë<br />eshtë Korriku me nje temperature maksimale prej 38,5 º C, ndërsa ne dimër muaji më i ftohtë është<br />zakonisht muaji Shkurt, me një temperature minimale prej – 14,5 º C.<br />Hidrografia<br />Rrjeti hidrografik i Kumunës së Rahovecit është shumë i pasur me lumenj/përrenj dhe qindra burime<br />uji sezonale apo të përhershme. Rendësi të madhe kanë burimet të cilat shtrihen në shpatet e luginave<br />dhe shtretet e lumenjve dhe kodrat me formacion gjeologjik terciar të neogjenit. Ne Territorin e<br />Rahovecit ka edhe burime karstike që shtrihen në jug-perëndim, veri dhe veri-perëndim në rezë të malit<br />të Shkozës, Zatriqit dhe Kaznikut. Disa nga këto burime të rëndësishme janë ai Rahovecit (5-8<br />litra/sek); Zatriqit (5 litra/sek), Apterushës(40 litra/sek), Zaçishtit (15 litra/sek), Hoçës së Madhe (10<br />litra/sek), Vrella (8 l/sek) dhe Sopotit (6 litra/sek).<br />Pjesa me e madhe e vendbanimeve të Rahovecit gravitojnë përreth lumenjve dhe burimeve ujore, gjë<br />që siguron kërkesat e tyre për ekonomitë shtëpijake si dhe aktiviteteve e tjera ekonomike dhe bujqësore.<br />Shumica e lumenjve/përrenjve (p.sh. lumi Ratkoc, Rimnik, Palluzhë dhe Hoçë) dhe burimeve në<br />Rahovec derdhen në Lumin Drini i Bardhë, i cili rrjedh nëpër territorin e Rahovecit me një gjatësi prej<br />30 kilometrash.<br />Pasuritë natyrore (xeherorët)<br />Në territorin e Komunës së Rahovecit ka rezerva të gurit dekorativ dhe minerale si krom, azbest, nikel,<br />kobalt, bakër dhe qymyr guri (thengjilli).<br />Kuvendi Komunal Rahovec • Agjenda Zhvillimore<br />9<br />2 Kjo gjatësi është llogaritur sipas trasesë së rruges magjistrale<br />Gurët dekorativë gjëndet në afërsi të fshatit Drenovc, në një largësi prej 5.5 km nga qyteti i Rahovecit.<br />Rezervat për këtë material ndertimor dekorativ mendohet të jenë rreth 207,386 m³ (burimi Komuna).<br />Shtresa e lezolitit dekorativ janë siperfaqesore të mbulluara me një shtresë humusi prej 0.5 m.<br />Gurët gelqerorë gjënden në Hudhrat e Danit, një vend në veri-perëndim të qytetit të Rahovecit 8 km<br />larg tij. Ato shtrihen në formë blloqesh me trashësi që varion nga 0.3 në 2 metra, dhe gjënden 1.5 metra<br />poshtë sipërfaqes së tokës. Gurët gëlqerore paraqiten në ato të kuq dhe murrëm. Gëlqerorët e kuq<br />paraqesin më shumë interes ekonomik. Rezerva e gureve gelqerorëve mendohet të ketë nje volum prej<br />382,913 m³.<br />Azbesti<br />Shtresat e lezolitit të azbestit janë të përqëndruara në afërsi të fshatit Rudin/Pastasel ne perëndim të<br />Rahovecit, në një largësi prej 8 km.<br />Në bazë të hulumtimeve (janë bërë 4 shpuarje) është përcaktuar sipërfaqja e shtreses prej 100.000 m²<br />dhe mendohet që rezerva të kapë shifrën prej 10,000,000 Ton. Kjo e dhënë është e përafert dhe kërkon<br />hulumtime të hollësishme gjeologjike.<br />Kobalti, Nikeli dhe Bakri<br />Ne rrethinën e Gurit te Kuq janë konstatuar shtresa e xeheroreve te nikel-Kobaltit. Përberja mesatare<br />e këtij xeherori sipas hulumtimeve bëre vite më parë per mineralin në formë të ngurtë është (Nikeli<br />0.18%, Kobalti 0.13 % dhe Bakri 2.73 %). Sasia e rezervave të këtij xeherori nuk dihet.<br />Kromi-mendohet që ky mineral të gjëndet përgjatë luginës së Drinit të Bardhë në një sipërfaqe rreth<br />60 km² dhe përkatësisht në lokalitetet Qëndresë, Gradisht, lugina e prroit Rimnik, Delja, Shipi në<br />Zadriq, Sharnica mbi Qëndresë, Drenovci, Guri i kuq, Kanzniku, etj.<br />Thëngjilli- gjëndet në lokalitetet e Hoçës së Madhe, Krushës, prroit të Nagacit, Ratkoci, etj. Për të<br />përcaktuar sasine e rezervave dhe cilësitë kalorifike të thëngjillit duhen bërë hulumtime të thella<br />gjeollogjike.<br />Se fundi, sipas Komunës egziston mundësia që të gjënden shtresa naftëmbajtëse ne territorin e<br />Komunës së Rahovecit. Vëndodhja e tyre mendohet të jetë në fshatin Kramovik dhe përgjatë rrjetjes<br />së Drinit të Bardhë deri në Krushën e Madhe.<br />Flora dhe Fauna<br />Lartësia mesatare mbidetare prej 550 m, klima mesatare kontinetale me ndikim mesdhetar si dhe<br />pasuritë e shumta ujore janë faktorët kryesore per të patur një botë të pasur bimore dhe shtazore ne<br />territorin e Komunës së Rahovecit. Livadhet dhe Kullosat (4,352 ha) dhe pyjet (7615 ha) luajnë një rol<br />të rendësishem për mbajtjen e ekuilibrit biologjik dhe ekosistemin në të gjithë territorin e Komunës së<br />Rahovecit. Ne këtë ekuiliber ekollogjik ndikon gjithashtu siperfaqja bujqësore e mbjellë me kulturat<br />lavërtare, perime, peme, vreshta dhe bimë foragjere (gjithsej 12,626 ha).<br />Bota shtazore gjithashtu ështe e pasur me kafshe të egra si dhe ato shtepijake. Nga kafshët e egra mund<br />të përmëndim dhelpren, ujkun, derrin e egër ndersa ato shtepijake gjedhët, derrat, kuajt, shpezët, etj.<br />Dhe se fundi rrjeti i dendur i lumenjve ka mundësuar rritjen e shumë llojeve të peshqve si mustaku,<br />maruli, rapuli, krapi dhe troftat.<br />Te dhënat demografike<br />Komuna e Rahovecit ka 35 vendbanime, prej tyre 34 vendbanime janë rurale dhe vetëm nje urban- qyteti<br />i Rahovecit. Popullsia në mënyrë të vazhdueshme është rritur nga 30% çdo 10 vjet mes viteve 1948 dhe<br />1991 (shif grafikun No. më poshtë). Sot mendohet që të banojnë në qytet rreth 25,000 banorë.<br />Në Nëntor të vitit 2002, Komuna organizoi një anketim në të gjitha vëndbanimet e Komunës së<br />Rahovecit, nga i cili rezultoi numri i përgjithëshëm i banorëve 71,834. Ndërsa sot popullsia menodhet<br />të jetë rreth 74,519 banorë duke marë një koeficient mesatar rritjeje prej 2.6%3. Vihet re se ka një trend<br />në zvoglim lidhur me rritjen e popullsisë në krahasim me vitet para luftës së vitit 1999.<br />Grafiku No.1 Numri dhe perberja etnike e popullsisë (regjistrimet nga viti 1948 deri sot)<br />dhe Grafiku N.2 Popullsia sipas grup-moshave dhe gjinisë<br />Përbërja entike e popullsisë përbëhet: Shqipëtarë (72,799), Sërbë (1300) dhe 420 te tjerë (ROMË,<br />Ashkali, etj.)4.<br />Struktura e popullsisë sipas grup moshave dhe ndarjes gjinore është dhënë në grafikun No.2 më<br />poshtë. Përbërja gjinore është pothuaj e barabartë femra (48.74%) dhe meshkuj (51.26%). Ka një<br />popullsisë me moshë shumë të re- ajo e grupmoshave te reja nga zero ne 20 vjeç llogaritet të jënë<br /><br />12<br />3. Burimi: Departamenti i Urbanizmit Rahovec<br />4 Burimi: OSBE: “Profili Komunal”, Tetor 2003<br />35,039 banorë, ose 47% e numrit total të popullsisë sot.<br />Ndërsa numri i popullsisë aktive- grup moshat 19 deri në 60 vjeç- kap shifrën 35, 388 (40 %).<br />Emigrimi<br />Numri i personave që kanë migruar jashtë Komunës në Komunat fqinje si Gjakovë, Prizren dhe<br />Prishtinë është i madh. Ndërsa numri i emigrantëve që kanë emigruar jashtë vendit si në vëndet e<br />Europës Perëndimore, Amerike dhe Australi është rreth 7500. Shkaku kryesor i emigrimit është për të<br />siguruar një jetë më të mire dhe ndihmuar familjet e tyre. Por një pjesë e tyre janë emigruar në rrugë<br />ilegale dhe fatkeqësisht ka filluar kthimi i tyre (deri me sot janë kthyer 15 familje).<br />Dendësi mesatare rezulton rreth 270 banorë/km2. Shihet një trefishim i dëndësisë së popullsisë ne<br />krahasim me vitin 1948.<br />Para konfliktit, mbi 6% e banorëve kanë qenë pakica etnike si Serbë, Romë, Ashkali dhe Egjiptas. Sot<br />kjo shifër mendohet të jetë rreth 2,3 %5.<br />Komunitetit Sërb që jeton në Komunën e Rahovecit mendohet të ketë rreth 1,3006 persona. Ky numër<br />përbën 1,7% të numrit të përgjithshëm të popullatës7. Sërbët banojnë kryesisht në dy vendbanime: në<br />pjesën veriore të qytetit të Rahovecit (rreth 550-600 persona) si dhe në vëndbanimin Hoçë e Madhe<br />(rreth 700 persona), që gjëndet 2-3 km larg qytetit të Rahovecit në anën e djathtë të rrugës Rahovec-<br />Suharekë.<br />1.3. KONTEKSTI POLITIK DHE SIGURIA<br />Konteksti politik dhe Siguria<br />Komuniteti Sërb jeton në dy vëndbanime në veri të qytetit të Rahovecit dhe fshatin Hoçë e Madhe. Ata<br />nuk ndihen akoma të sigurt për të lëvizur lirisht nëpër qytet. Deri vonë KFOR ka bërë eskortimin e<br />tyre dy herë në muaj për lëvizjet Hoçë e Madhe-Grashanicë, Hoçë e Madhe- Rahovec-Zveçan dhe<br />anasjelltas. Gjithësesi ka patur një përmirësim të ndjeshëm të sigurisë në vend gjatë tre viteve të fundit<br />dhe nuk ka raportime lidhur me incidenteve të mëdha ndërentike8.<br />Në 16 Janar 2004, KFOR ka pushuar eskortimin e Sërbeve duke ja kaluar këtë përgjegjësi Policisë së<br />Kosovës dhe UNMIK-ut.<br />Gjithashtu, trupat Gjermane të KFOR-it i në Rahovec kanë kontribuar në një numër të<br />konsiderueshëm të projekteve për rindërtim dhe rehabilitimin e infranstrukturës të ndërmarra nga<br />Komuna.<br />Marëdhëniet e popullsisë shqipëtare me pakicat e tjera si Romët dhe Egjiptjanë janë në përgjithësi të<br />mira pa probleme.<br />Shërbimi Policor i Kosovës (SHPK) në Rahovec përbëhet prej 86 policëve: 84 Shqipëtarë, një Serb dhe<br />Një Roma. Ndërsa Policia e UNMIK përbëhet nga ndërkombëtarë nga Shtete e Bashkuara të<br />Kuvendi Komunal Rahovec • Agjenda Zhvillimore<br />13<br />5 Burimi: Rahovec “Profili Komunal”, OSCE Shkurt 2003<br />6 Burimi: Municipal Profile of Rahovec/Orahovac, OSBE, February 2003<br />7 Kjo shifer është eshtë llogaritur ne % në raport me popullsinë e vitit 2003 (burimi K.K.)<br />8 Burimi: OSBE/Profili i Komunes së Rahovecit, Shkurt 2003<br />Amerikës, Gjermania, Rumania dhe 4 shtete të tjera. Ka një bashkëpunim të mirë midis Komunës,<br />SHPK-së, policisë së UNMIKut dhe KFOR-it. Policia e UNMIK-ut është duke punuar për ngritjen e<br />kapaciteteve të SHPK-së si dhe po delegon gjithnjë e më shumë kompetenca tek kjo e fundit. Në<br />territorin e Komunës janë prezent edhe Trupat Mbrojtëse të Kosovës (TMK), me një staf prej 40<br />personash. Operon edhe njësia e zjarrfikësve (me 19 punëtorë) që është e vendosur në qytet.<br />Zgjedhjet e Komunale të 26 Tetorit 2002 sollën fitore të partisë LDK (51.82%)9<br />, por duke qënë se kërkohej një ballancim më të mirë të pjesëmarrjes së forcave politike në Asamblenë<br />Komunale me rekomandim të OSBE përbërja e asamblesë rezultoi me: LDK 15 ulëse; PDK (10); AAK<br />(3); PD (1); LPK(1) dhe Koalicioni Serb per Kthimet/KP (1). Në mbledhjen e parë të Asamblesë<br />Komunale përfaqësuesit e opozitës (PDK, AAK, LPK dhe PD) u larguan duke bojkotuar mbledhjen.<br />Në 24 Dhjetor 2002, Asambleja e parë Komunale votoi dhe zgjodhi Kryetarin e K.K. zt. Esat Haxhijaja<br />(LDK) me 15 vota dhe një abstenim si dhe nënkryetarin shqipëtar zt. Nahit Elshani. Nënkryetari i dytë<br />Sërb zt. Ðjuricic Ljubiša, nuk u votua nga K.K. por u zgjodh me rekomandim nga zyra e OSBE-së. Pas<br />shumë negociatash, u krijua një koalicion qeveritar i LDK-së (15 ulëse) dhe PD (1 ulëse); dhe kështu<br />u legjitimua qeveria komunale dalë nga zgjedhjet e Tetorit 2002.<br />Grafiku No. 3 Perberja politike e antarëve të Asamblese Komunale<br />Sistemi gjyqësor<br />Gjykata Komunale dhe ajo per kundravajtje filluan punën më 29.12.1999.Sot numri i përgjthshëm i<br />gjykatësve që punojnë për këto dy gjykata është 11. Të gjithë këta janë Shqipëtarë, dhe kanë dy ndihmës<br />gjykates (të ashtuquajtur porotë).<br />Përvec gjykatësve në administratë ka edhe punjonjës të tjerë jo profesionale, midis janë dy Sërbë të<br />Hoçës së Madhe që punojnë si shofer dhe roje.<br />Kuvendi Komunal Rahovec • Agjenda Zhvillimore<br />14<br />9 Ky informacion ºshtº marº nga dega e Partisº LDK ne Rahovec.<br />2. KARAKTERISTIKAT EKONOMIKE TË<br />TERRITORIT TË KOMUNËS SË RAHOVECIT<br />2.1 Punësimi<br />Pasqyra<br />Numri i të punësuarve në të sektorët privat dhe publik është gjithsej 5478, nga ky numër 4076 janë të<br />punësuar ne sektorin privat e shoqëror, dhe 1402 ne sektorin publik (shif tabelën 1 më poshtë). Pjesa<br />tjetër e popullsisë, ka si aktivitet kryesor ekonomik bujqësinë. Numri i ekonomive familjare apo<br />fermave mendohet të jetë rreth 4815. Sasia e sipërfaqes së toka bujqësore në pronësi të një ferme<br />private varion nga 0.5 në 2 ha. Pra kemi të bëjmë me parcelizimin e tokës, gjë që nuk favorizon<br />zhvillimin e një bujqësie intensive. Duke llogaritur që një familje ka mesatarisht 7 anëtarëve, numri i<br />përgjithshëm i banorëve që jetojnë vetëm nga të ardhurat nga puna në bujqësi (ekonomi për ekzistencë)<br />rezulton që të jetë rreth 33,700 banorë.<br />Tabela 1 - Numri i të punësuarve ne sektorin privat dhe shoqëror<br />sipas seksionit të aktivetetit ekonomik<br />Burimi: Rregjistri i biznesit deri në Dhjetor 2002, Zyra e Statistikave të Kosoves, botuar ne Mars 2003<br />Kuvendi Komunal Rahovec • Agjenda Zhvillimore<br />15<br />Të dhena lidhur me punësimin ne Komunën e Rahovecit (2004)<br />Tº punº suarit nga<br />Popullsia aktive<br />Sektori Publik<br />(Burimi: K.K. Janar<br />2004)<br />Bizneset<br />shoqerore&<br />private<br />Ekonomitº<br />familjare apo<br />Fermat<br />Tº papunº te<br />regjistruar<br />pranº enti tº<br />punº simit<br />Popullsia<br />74,519<br />26,090<br />(19-50 vje_)<br />dhe<br />35, 388<br />(19-60 vje_)<br />Numri Total: 1394<br />Komuna: 176<br />Arsimi: 806<br />Shtº pia e Shº ndetit: 132<br />QPS: 14<br />Enti i Punesimit: 4<br />SHPK: 86<br />TMK: 40<br />Zjarrfiksat: 19<br />Gjykata Komunale: 28<br />Bankat: 16<br />KEK: 28<br />PTK: 22<br />OJQ-te: 23<br />4076<br />(Burimi:<br />Bizneset e<br />regjistruara<br />deri nº<br />Dhjetor<br />2002)<br />4, 815 ekonomi<br />familjare<br />(Nr. i familjeve<br />nº Komunº 9,629<br />Gjithsejt:<br />5,438 (deri ne<br />5 Janar 2004)<br />Femra: 2,717<br />Meshkuj:<br />2,721<br />Tabela 2 - Numri i të punësuarve ne sektorin privat dhe shoqëror<br />sipas seksionit të aktivetetit ekonomik<br />Burimi: Rregjistri i biznesit deri në Dhjetor 2002, Zyra e Statistikave të Kosoves, botuar ne Mars 2003<br />Papunësia<br />Shkalla e papunësisë në Komunën e Rahovecit eshtë shumë e lartë. Gjatë dhjetëvjecarit të fundit dhe<br />sidomos luftës të vitit 1999 u shkatruan pothuajse gjithë ndërmarrjet shoqërore dhe private të cilat<br />kanë qënë bartësit kryesorë të zhvillimit ekonomik.<br />Numri i përgjithshëm i punëkërkuesve rregjistruar pranë Qëndrës Rajonale të Punësimit në Prizren<br />është 5,438 (ne datën 5 Janar 2004). Por kjo shifër nuk paraqet gjëndjen reale të papunësisë që është<br />shumë e rënduar. Shumë persona të papunë nuk njoftohen në Entin e Punësimit duke qënë se i kanë<br />humbur shpresat për punësim. Shkalla e papunësia në Komunën e Rahovecit mendohet që të jetë mbi<br />40%10.<br />Shkalla e lartë e papunësisë sidomos mes pjesës më aktive të popullsisë tregon qartë nivelin e ulët të<br />Produktit Bruto për Fryme, si dhe atë zhvillimi të gjithanëshëm ekonomik e shoqëror.<br />Tabelat e mëposhtëme paraqesin të dhëna marrë nga Qëndra Rajonale e Punësimit lidhur me numrin<br />e punëkërkuesve të regjistruar në këtë qendër sipas moshës, gjinisë, entinicitetit, dhe kualifikimit.<br />Tabela No. 3 Numri i Punëkërkuesit sipas grup moshave dhe gjinisë<br />Tabela No. 4. Punëkërkuesit sipas ndarjes etnike<br />Kuvendi Komunal Rahovec • Agjenda Zhvillimore<br />16<br />Bujqësia, gjuetia &<br />Pylltaria<br />Industria e Minierave &<br />ekstraktuese<br />Industria perpunuese<br />Ndertimataria<br />Tregetia me shumicë,<br />akicë dhe riaprim<br />utomjetsh, etj.<br />Hotelet dhe Restorantet<br />Transporti, Magazinimi<br />dhe Komunikacioni<br />Afarizmi me pasuri të<br />atundshme, dhënia me<br />ira dhe shërbimet<br />Arsimi<br />Mbrojtja Shendetsore dhe<br />ociale<br />Vprimtari te tjera<br />hoqërore, shërbimeve<br />ersonale<br />Gjithsej<br />A C D F G H I K M N O<br />90 202 1658 422 1125 195 175 35 14 25 135 4076<br />10.Kjo shifër është e përafërt<br />Grup mosha Totali<br />16-24 766<br />25-39 3,157<br />40-54 1,169<br />55+ 346<br />Gjithsej 5,438 Meshkuj:<br />2721<br />Femra:<br />2717<br />Shqiptarë Sërbë Te tjerë<br />4880 339 219<br />Tabela No. 5 Punëkërkuesit sipas kualifikimit<br />Asistenca në vazhdim e sipër<br />Qëndra Rajonale për Punësim ka ofruar kurse kualifikimi të profesioneve të ndryshme për: kuzhinierë,<br />kamarierë, autoelektriçistë, servise makinash, servis i teknikës së bardhë, robaqepsi, administrim<br />biznesi dhe elektronike industriale. Deri në fund të vitit 2003, numri i të punësuarve me ndërmjetsimin<br />e kesaj Qendre ka qënë 165.<br />Konkluzion<br />Punësimi përbën nje nga brengat kryesore të kësaj Komune. Zhvillimi i metejshem i sektoreve<br />bujqesore si vreshtaria dhe vertaria; futja e teknikave, tekonolligjise per nje bujqësi intensive, si dhe<br />investime direkte per agrobiznesin/industrite e perpunimit perimeve, frutave dhe nen-produkteve te<br />qumeshtit, etj. do ndikonin ndjeshem ne rritjen e te ardhura nga fermat si dhe shtimin e numrit të të<br />punesuarve jashte fermave.<br />2.2 BUJQËSIA DHE AGROBIZNESI<br />Pasqyra<br />Sipërfaqja e tërësishme e tokës të Komunës së Rahovecit është 27, 810 Ha, e prej tyre janë:<br />Grafiku No. 3<br />Tabela No.6: Shperndarja e tokës sipas kulturave bujqësore, rendimentet, kostot dhe<br />fitimet gjatë vitit 2003<br />Burimi: Drejtoria e Bujqësisë, Komuna e Rahovecit, Janar 2004<br />Kuvendi Komunal Rahovec • Agjenda Zhvillimore<br />17<br />të<br />pakualifikuar<br />gjysëm të<br />kualifikuar<br />kualifikuar<br />shkollë<br />të<br />mesme<br />shkollë<br />të lartë<br />Fakultet<br />4468 68 155 689 32 26<br />Llojet e<br />vrrreshtave<br />Gjithsej (ha) Sektori Privat<br />(ha)<br />Sektori Shoqëror (ha)<br />Vreshta nº Prodhim 2898,48 2257,48 641<br />Vreshta te reja 150 150 -<br />Vreshta tº degraduara 476 125 351<br />Gjithsej 3524.48 2532.48 992<br />Sipas tabelës së lartpermendur del prodrukti bruto për fymë 358.5 Euro ndërsa fitimi vjetor rreth 157,5<br />Euro11.<br />Duke marrë parasysh kushtet e favorshme topografike, klimatike dhe agro-ekollogjike puna në bujqësi,<br />vreshtari dhe vertari përbën aktivitetin themelor ekonomik në Rahovec në të gjitha aspektet duke<br />përfshirë prodhimin, burimin e të ardhurave dhe punësimin. Mendohet që rreth 70% e popullsisë në<br />qytet dhe fshat sigurojnë ekzistencën nga aktivitetet bujqësore (vreshtaria, perimtaria, etj.). Në<br />krahasim me dy vitet e mëparshme konstatojmë që sipërfaqja e mbjellë me perime është shtuar me 329<br />ha dhe me vreshtat të reja 150 ha. Rrushi industrial blihet nga NBI “Rahoveci” por edhe nga disa<br />minipodrumet private (shif me poshtë nënkapitullin “vreshtaria dhe prodhimi i veres”), rrushi i tryezës<br />shitet në tregun e brëndëshën në Kosovë si dhe jashtë saj si në Shqipëri, Mal të Zi dhe Sërbi. Prodhimi<br />i perimeve përdoren kryesisht për konsum shtëpiak dhe bërje turshish dhe tepricat shiten në tregun e<br />brëndëshëm të Rahovecit, Prishtinës, Gjilanit, Pejës, Mitrovicës dhe Prizrenit.<br />Prodhimi i drithërave dhe Industria e Miellit<br />Pasqyra<br />Prodhimi i drithërave është gjithashtu një aktivitet i rëndësishëm në Rahovec, veçanërisht e kombinuar<br />me fabrikën për prodhimin e miellit dhe makaronave “Sillosi”. Po të krahasojmë vitin 2001 me fundin<br />e vitit 2003 vëmë re se sipërfaqja e përgjithëshme e mbjellë me kultura lavërtare është paksuar me 1963<br />hektarë, nga të cilat 1179 ha i përkasin kulturës së grurit, kjo për arsye se prodhimi i kësaj kulture nuk<br />është i leverdishmëm për fermerët privatë.<br />Sasia e grurit prodhuar në vitin 2003 ka qënë 7673.8 ton; kostoja e prodhimit për një ton ka qënë rreth<br />1118 Euro/ton, çmimi në treg rreth 1046 Euro/ton si dhe; të ardhurat potenciale nga shitja kanë qënë<br />rreth 163,257 Euro në vit. Fabrika e miellit dhe makaronave në Rahovec “SILLOSI-i” e blen gjithë<br />prodhimin e grurit të fermerëve, të Rahovecit dhe komunave përreth. Por duke qënë se kjo fabrikë ka<br />një kapacitet të madh prodhimi detyrohet që rreth 70% të grurit ta importojë jashtë vëndit (në të<br />kaluarën gruri ka qënë importuar<br />nga Vojvodina, nje krahinë ne<br />Sërbi).<br />“SILLOSI” ka zhvilluar aktivitetin<br />e tij pandërprerje edhe gjatë luftës<br />së vitit 1999. Një profil i shkutër i<br />kësaj ndërmarjeje jepet ne tabelën<br />No.8 më poshtë. “SILLOSI” ka<br />nevoje për asistencë teknike dhe<br />investime ne futjen e një<br />teknollogjisë moderne për procesin<br />e prodhimin. Është në proçes të<br />privatizimit nën menaxhimin e<br />AKM-së.<br />